Można konstatować, że to przecież zjawisko znane od lat. Jest jednak kolosalna różnica: niegdyś większość działań miała wymiar regionalny, dzisiaj - narodowy.

Rosnący status kolejnych ośrodków kulturalnych w kraju przynosi sztuce ogromne korzyści, bo w tej dziedzinie życia, jak w żadnej innej, istotna jest wielość i różnorodność inicjatyw. 

Za "Gdynią kulturalną" przemawia coraz wiecej argumentów. Dość powiedzieć o festiwalach: Polskich Filmów Fabularnych, Globaltica (Kultury Świata), Heineken Open'er czy też o R@porcie (Polska Sztuka Współczesna) i jego Gdyńskiej Nagrodzie Dramaturgicznej.

W nurt ten doskonale wpisuje się Nagroda Literacka Gdynia, która stanowi silny i trwały bodziec do wzmożonej aktywności w obrębie kultury, m.in. w postaci forum dyskusji o polskiej literaturze współczesnej. I to zarówno wśród pisarzy, wydawców jak i czytelników. Choć jest to podział bardzo umowny…

Nagroda została powołana do życia w 2006 roku przez Prezydenta Gdyni Wojciecha Szczurka, w celu uhonorowania wyjątkowych osiągnięć żyjących, polskich twórców   i jest przyznawana rokrocznie autorom najlepszych książek wydanych w poprzednim roku. Zwycięzcy w trzech kategoriach – proza, poezja i eseistyka, otrzymują pamiątkowe statuetki (Kostki Literackie) oraz nagrodę w wysokości  50 tysięcy złotych.

Idea Nagrody Literackiej Gdynia rodziła się powoli. Zaczynaliśmy skromnie, od idei konkursu literackiego, ale doszliśmy do wniosku, że jeśli już mamy robić tego typu wydarzenie, to warto nadać mu odpowiednią rangę. Tworząc koleje wydarzenia na wysokim poziomie artystycznym chcemy między innymi pokazać wielowątkowość nowoczesnego miasta. – przekonuje prezydent Gdyni.

Wybór zarówno nominowanych, jak i laureatów to decyzje członków Kapituły NLG złożonej z wybitnych znawców
i badaczy literatury. „Nasze debaty przypominają czasem spór kochanków, którzy nie mogą się ze sobą zgodzić, ale jeszcze bardziej nie mogą ze sobą przestać rozmawiać” – żartował przewodniczący Kapituły prof. Piotr Śliwiński. Dyskusje autorytetów nie mogą mieć jednak innego charakteru, skoro wybierają najlepsze spośród kilkuset tytułów, by jesienią każdego roku wskazywać literatów podnoszących wartość polskiej kultury i sztuki.